Chuyển mùa ở miền Bắc: mấy việc làm trong nhà khi trời trở

Bốn bài trước của mục này nói gió mùa và vì sao ông bà chuộng hướng nam, cách sống với nhà hướng tây hướng bắc, giữ ấm mùa đông cùng an toàn khi sưởi, và mùa hè Hà Nội với nóng, mưa rào và mất điện. Bài này gom tất cả lại thành một việc làm hai lần mỗi năm: danh sách chuyển mùa.

Miền Bắc có nhịp rất rõ, và làm trước vài ngày thì cả nhà đỡ vất vả khi trời trở đột ngột.

Đầu mùa lạnh

1. Lấy chăn đệm ra phơi trước khi dùng, nhất là đồ cất từ mùa trước. Kiểm mùi ẩm mốc trước khi trải lên giường.
2. Kiểm thiết bị sưởi: dây điện, phích cắm, vết cháy xém. Thiết bị để cả năm trong kho thì bật thử ở nơi thoáng trước khi dùng trong phòng ngủ.
3. Xử gió lùa: khe cửa, khe cửa sổ, lỗ điều hoà cũ. Một cuộn ron dán khe và một tấm chắn chân cửa là hai món rẻ nhất đổi lại nhiều nhất.
4. Kiểm bình nóng lạnh và hệ nước nóng; nếu để cả năm không dùng thì gọi thợ kiểm trước khi cho trẻ nhỏ hoặc người già dùng.
5. Sắp lại chỗ ngủ: giường tránh sát tường ngoài lạnh và tránh luồng gió lùa thẳng.
6. Cất bớt đồ mùa hè để lấy chỗ, và giặt phơi trước khi cất.

🔴 An toàn khi sưởi — phần không được bỏ qua

• Không đốt than, củi để sưởi trong phòng kín. Đây là tai nạn xảy ra mỗi mùa lạnh ở miền Bắc và hậu quả rất nặng. Khí thải từ quá trình cháy gây ngộ độc nhanh và không có mùi cảnh báo rõ ràng.
• Thiết bị sưởi điện phải đặt cách xa chăn, rèm, quần áo và giấy; không phơi đồ lên trên hoặc trước máy sưởi.
• Không cắm nhiều thiết bị công suất lớn vào một ổ; máy sưởi ăn điện nhiều và đây là nguyên nhân chập điện phổ biến.
• Tắt trước khi ngủ hoặc dùng loại có hẹn giờ và có chức năng ngắt khi đổ.
• Phòng có người già, trẻ nhỏ thì để thiết bị ngoài tầm với và kiểm trước khi cả nhà đi ngủ.
• Phòng bật sưởi vẫn nên có chút thông thoáng; kín mít cả đêm làm không khí ngột và khô.

Đầu mùa nồm và mùa mưa

1. Chuẩn bị trước khi nồm tới: lau khô sàn, chuẩn bị giẻ, chuẩn bị chỗ phơi trong nhà có quạt.
2. Đóng cửa vào ngày nồm thay vì mở cho thoáng — mở là đưa thêm hơi ẩm vào nhà.
3. Kiểm quần áo và chăn đệm đã cất: mốc bắt đầu từ nhóm này.
4. Gói hút ẩm cho tủ quần áo và cho ngăn để đồ điện tử, giấy tờ.
5. Sàn trơn là rủi ro thật: lau khô ngay, đặt thảm chống trượt ở chỗ hay đi, và để ý người già trẻ nhỏ. Bài riêng về sàn nhà mùa nồm trong mục khác của trang này nói kỹ hơn.

Đầu mùa nóng

• Vệ sinh lưới lọc máy lạnh và kiểm ống thoát nước của dàn lạnh.
• Kiểm quạt: dây, cánh, độ rung; quạt cũ rung mạnh là dấu hiệu cần thay hoặc sửa.
• Lắp rèm hoặc mành cho mặt hứng nắng chiều.
• Đổi sang chăn ga mỏng, cất chăn dày vào túi kín có hút ẩm.
• Kiểm mái và máng xối trước mùa mưa rào; lá rụng làm tắc là nguyên nhân thấm phổ biến.

Việc làm ở mọi lần chuyển mùa

• Kiểm ổ cắm và cầu dao — mỗi lần đổi mùa là một lần đổi nhóm thiết bị đang dùng, và tải cũng đổi theo.
• Mở tủ, mở ngăn kéo cho thoáng một buổi.
• Kiểm thuốc trong nhà: hạn dùng, và bổ sung thứ thường cần theo mùa.
• Dọn lối đi và kiểm đèn ở cầu thang, hành lang — mùa lạnh thì trời tối sớm hơn.
• Hỏi thăm người già trong nhà về việc giữ ấm và về thuốc men; đây là nhóm chịu ảnh hưởng của thời tiết rõ nhất.

Sức khoẻ khi trời trở

Giao mùa ở miền Bắc là lúc nhiều người trong nhà đổ bệnh, nhất là người già, trẻ nhỏ và người có bệnh nền về hô hấp hay tim mạch.

• Giữ ấm khi ra khỏi nhà vào sáng sớm, nhất là với người lớn tuổi.
• Người có bệnh mạn tính nên chuẩn bị đủ thuốc trước đợt rét và giữ liên lạc với bác sĩ đang theo dõi.
• Có dấu hiệu bất thường — khó thở, đau ngực, sốt cao kéo dài — thì đi khám, đừng chờ qua đợt rét.
• Những ngày không khí xấu thì hạn chế hoạt động mạnh ngoài trời với người nhạy cảm, và theo dõi khuyến cáo của cơ quan chuyên môn.

Nói gọn lại

Gom mọi việc vào hai buổi mỗi năm: một buổi trước mùa lạnh, một buổi trước mùa nóng, cộng một lần kiểm nhanh trước đợt nồm. Phơi chăn đệm, kiểm thiết bị điện, dán khe chống gió lùa, và tuyệt đối không sưởi bằng than trong phòng kín. Trời miền Bắc trở rất nhanh — chuẩn bị trước vài ngày là cả nhà đỡ vất vả cả mùa.

Câu hỏi thường gặp