Trước khi xây nhà ở ngoại thành: kiểm hạ tầng và hỏi hàng xóm

Ba bài trước nói xem đất ngoại thành Hà Nội, chọn hướng nhà khi được chọn, và kiểm giấy tờ đất. Bài này nói bước giữa: trước khi khởi công, kiểm những gì.

Một mảnh đất đẹp mà đường vào không có xe chở vật liệu thì mọi tính toán khác đều phải làm lại.

Đường vào

• Đo chiều rộng chỗ hẹp nhất trên cả tuyến, không chỉ đo trước cửa.
• Xe trộn bê tông và xe tải cần bao nhiêu — hỏi nhà thầu con số cụ thể trước khi chốt.
• Đường có chịu được tải không, nhất là đường bê tông nông thôn mỏng.
• Có cầu, cống, cổng làng hạn chế tải trọng không — cái này phải hỏi người địa phương.
• Mùa mưa đường có lầy không: đi xem vào ngày mưa là biết.
• Chỗ tập kết vật liệu nằm ở đâu, và có phải xin phép ai không.

Điện và nước

1. Nguồn điện tới chân đất chưa, và thủ tục đấu nối thế nào — hỏi điện lực địa phương.
2. Điện thi công lấy ở đâu trong lúc xây.
3. Nước máy đã có chưa, hay dùng giếng khoan; nếu giếng thì hỏi hàng xóm về chất lượng nước.
4. Nước sinh hoạt thì hỏi cơ quan chuyên môn địa phương về nguồn nước vùng đó, đừng chỉ nhìn nước trong.
5. Áp nước yếu vào giờ cao điểm là chuyện thường ở khu mới — hỏi trước để tính bể chứa.

Thoát nước và ngập

• Hỏi mức nước cao nhất từng thấy — người sống lâu ở đó nhớ rất rõ.
• Xem cốt nền của nhà hàng xóm: ai cũng tôn cao thì mình thấp là mình hứng nước.
• Nước thải đi đâu: có hệ thống chung hay tự thấm, và quy định địa phương thế nào.
• Mương và rãnh quanh đất có ai chịu trách nhiệm nạo vét không.
• Đất ruộng mới chuyển đổi thì nền yếu — khảo sát địa chất là việc của kỹ sư, đừng bỏ qua để tiết kiệm.

Mấy thứ dễ quên

• Sóng điện thoại và mạng internet: thử ngay tại chỗ, đứng ở nhiều góc.
• Thu gom rác có tới nơi không, tần suất thế nào.
• Trường học và trạm y tế gần nhất cách bao xa — quan trọng hơn nhiều người nghĩ lúc mua đất.
• Chợ và cửa hàng, và giờ mở cửa.
• Đường tới bệnh viện lớn trong trường hợp cần gấp.
• Xe buýt hoặc phương tiện công cộng nếu trong nhà có người không lái xe.
• Đường có đèn vào buổi tối không — đi thử một lần sau khi trời tối là biết.

Hỏi hàng xóm trước khi xây

• Sang chào và nói về kế hoạch — việc nhỏ mà đổi hẳn không khí mấy tháng thi công.
• Hỏi về ranh đất và mốc, đối chiếu với giấy tờ trước khi đào móng.
• Báo trước những ngày ồn: đổ móng, khoan, đổ mái.
• Thoả thuận về lối đi chung và chỗ để vật liệu.
• Nhà sát vách thì bàn về việc chống nứt, và chụp ảnh hiện trạng nhà họ trước khi xây — bảo vệ cả hai bên.

Chọn thợ và nhà thầu

• Hỏi người trong vùng đã xây — đây là nguồn tin sát nhất, hơn mọi lời quảng cáo.
• Xem một hai công trình họ đã làm, và nói chuyện với chủ nhà ở đó.
• Hợp đồng ghi rõ hạng mục, vật liệu, tiến độ, cách thanh toán; chia đợt theo tiến độ chứ đừng trả trước nhiều.
• Thợ ở gần thì dễ gọi lại khi cần sửa, đây là lợi thế thật về sau.
• Ghi lại mọi thoả thuận phát sinh, dù chỉ bằng tin nhắn.

Thủ tục và quy định

• Hỏi chính quyền địa phương về giấy phép xây dựng và về quy hoạch khu vực.
• Quy định về mật độ, chiều cao, khoảng lùi khác nhau theo từng nơi.
• Đất chưa chuyển đổi mục đích thì không tự xây rồi tính sau.
• Việc phức tạp hoặc có tranh chấp thì hỏi người có chuyên môn pháp lý, bài này không thay được tư vấn đó.

Tính trước cho mấy năm sau

• Chừa đường cho việc mở rộng nếu có ý định xây thêm về sau.
• Đặt sẵn ống chờ cho điện, nước, mạng ở chỗ có thể cần — làm lúc đang xây thì rẻ, đục ra sau thì đắt.
• Cổng và sân đủ rộng cho xe kể cả khi hiện tại chưa có xe.
• Nhà có người lớn tuổi về ở sau này thì tính trước một phòng ở tầng trệt.
• Mấy thứ này thêm rất ít chi phí lúc xây, và tiết kiệm rất nhiều về sau.

Một buổi đi kiểm đáng giá bao nhiêu

Đi lại mảnh đất vài lần — một lần ngày mưa, một lần buổi tối, một lần vào giờ tan tầm — và hỏi ba bốn nhà xung quanh.

Mất một hai ngày. Nhưng nó phát hiện ra những thứ mà không giấy tờ nào ghi, và đó thường là những thứ mình sẽ sống cùng suốt nhiều năm.

Câu hỏi thường gặp