An toàn trong nhà tập thể cũ: điện, lối thoát và phần xuống cấp

Ba bài trước nói phố cổ và nhà tập thể cũ, sửa chữa trong nhà tập thể, và chuyện dùng chung ở đó. Bài này nói phần ít ai muốn nghĩ tới nhưng nên kiểm: an toàn.

Nhà tập thể cũ có cái duyên riêng và có cộng đồng thật. Nhưng phần hạ tầng đã già, và mấy thứ dưới đây đáng dành một buổi để rà.

🔴 Đường điện đã cũ

• Dây và ổ cắm lắp từ mấy chục năm trước không được tính cho lượng thiết bị hôm nay.
• Dấu hiệu quá tải: ổ cắm nóng, mùi khét, đèn nháy khi bật điều hoà, cầu dao hay nhảy.
• Dây chắp nối nhiều mối, dây đi hở — đây là chỗ cần thợ, không phải chỗ tự quấn băng keo.
• Ổ nối dài gánh điều hoà, bình nóng lạnh, bếp điện là cách gây cháy phổ biến.
• Nên có thợ điện kiểm một lần nếu chưa từng thay dây; chi phí nhỏ so với rủi ro.
• Bình nóng lạnh và máy nước nóng phải có nối đất và aptomat chống giật đúng loại.

Lối thoát và chuồng cọp

• Nhiều căn chỉ có một lối ra — nên lối đó phải luôn thông.
• Chuồng cọp phải có cửa mở được từ trong, chìa để một chỗ cố định mà cả nhà biết.
• Thử mở thật một lần mỗi năm, ổ khoá lâu không dùng hay kẹt.
• Hành lang chung không chất đồ: xe đạp, thùng, tủ cũ — chúng chắn đúng đường chạy.
• Cầu thang bộ phải sáng và trống; đây là lối duy nhất khi có cháy.
• Biết trước hai đường ra nếu có, và nói cho cả nhà cùng biết.

Bếp và bình gas

• Bếp thường chật và sát chỗ ở — giữ khoảng cách với vật dễ cháy.
• Bình gas đặt nơi thoáng, không để trong tủ kín.
• Kiểm dây dẫn gas định kỳ, thay theo khuyến cáo của nhà cung cấp.
• Ngửi thấy mùi gas thì không bật công tắc, không bật quạt; khoá van, mở cửa, ra ngoài rồi gọi báo.
• Có bình chữa cháy nhỏ trong nhà và cả nhà biết chỗ, biết dùng.

Dấu hiệu xuống cấp nên báo

1. Nứt tường lớn, nứt chéo, nứt mở rộng theo thời gian — chụp ảnh có ghi ngày để so.
2. Sàn võng, trần bong từng mảng, lộ cốt thép gỉ.
3. Nước thấm kéo dài từ tầng trên hoặc từ khu vệ sinh.
4. Ban công nghiêng hoặc nứt chân — đây là chỗ nguy hiểm nhất ở nhà cũ.
5. Báo ngay cho tổ dân phố, ban quản lý hoặc cơ quan chức năng; đây không phải việc tự đánh giá.
6. Kết cấu là việc của kỹ sư, và với nhà tập thể thì còn là việc chung của cả khu.

Chống thấm và mùa nồm

• Nhà cũ thì tường ngấm nhiều hơn, và mùa nồm làm lộ rõ chỗ đã yếu.
• Mảng mốc lan theo vết thấm là dấu hiệu nguồn nước chứ không phải chuyện lau chùi.
• Thấm từ căn trên xuống thì nói với hàng xóm sớm và nhẹ nhàng; để lâu thì cả hai cùng tốn.
• Chống thấm mái là việc chung của cả toà, nên đưa ra cuộc họp tầng.
• Người có bệnh hô hấp sống trong nhà nhiều mốc thì nên đi khám và nói rõ tình trạng nhà.

Phần chung là của chung

• Cơi nới ảnh hưởng tới cả toà, không chỉ tới căn mình.
• Hỏi quy định trước khi đục, khoan, thêm tải lên ban công hoặc lên tường chung.
• Việc chung thì bàn chung: chống thấm mái, sửa đường nước, thay bóng đèn hành lang.
• Góp tiền thì nên có người ghi chép rõ ràng, công khai với cả tầng.
• Hàng xóm ở đây gần nhau hơn chung cư mới — đó là lợi thế, dùng nó cho việc chung.

Khi mua hoặc thuê căn tập thể cũ

• Đi xem vào ngày mưa — thấm dột lộ ra ngay, còn ngày nắng thì không.
• Hỏi hàng xóm về lịch sử toà nhà: đã sửa gì, có chỗ nào hay hỏng.
• Kiểm đường điện và hỏi lần thay dây gần nhất.
• Xem kỹ giấy tờ và tình trạng pháp lý; nhà tập thể cũ có nhiều dạng khác nhau, nên hỏi người có chuyên môn.
• Đi thử lối thoát từ căn ra tới đường.

Nhà có người lớn tuổi

• Cầu thang bộ dốc và thiếu sáng là rủi ro ngã hằng ngày, không chỉ khi có cháy.
• Thêm đèn và tay vịn ở cầu thang chung là việc đáng đề xuất với cả tầng.
• Bậc không đều thì đánh dấu bằng màu tương phản.
• Sàn nhà vệ sinh chống trượt, và giữ khô.

Một buổi rà là đủ

Đi một vòng và kiểm sáu thứ: ổ cắm có nóng không, lối ra có thông không, chuồng cọp mở được không, gas có mùi không, tường có vết nứt mới không, cầu thang có sáng không.

Mất chừng một buổi, làm một lần mỗi năm. Và nó bảo vệ đúng cái không mua lại được.

Câu hỏi thường gặp