Chung cư Hà Nội: bài toán một mặt thoáng và bốn mùa
Căn hộ chung cư có một tập giới hạn mà nhà đất không có: không đổi được kết cấu, không mở thêm cửa sổ, và phần lớn chỉ có một mặt thoáng.
Bài này nói cách xoay trong giới hạn đó, ở khí hậu miền Bắc với đủ bốn mùa.
Vấn đề gốc: một mặt thoáng
Nguyên tắc thông gió xuyên cần hai lỗ mở ở hai phía đối nhau. Căn hộ một mặt thoáng thì không có phía đối diện — cửa còn lại mở ra hành lang chung.
Những gì làm được:
- Chênh lệch cao thấp trên cùng một mặt — mở phần trên cửa sổ và phần dưới cùng lúc, khí nóng thoát trên, khí mát vào dưới.
- Quạt hút ở bếp và nhà tắm chạy đều — chúng tạo dòng hút, kéo khí từ ban công vào. Đây là cách tạo luồng hiệu quả nhất trong căn hộ.
- Mở cửa chính một lúc mỗi ngày nếu hành lang thoáng và an toàn.
- Quạt trong nhà để khí không đọng ở góc.
Điểm thứ hai đáng nhấn: quạt hút không chỉ để khử mùi — với căn hộ nó là bộ phận thông gió chính.
Bốn mùa trong căn hộ
Mùa hè — mặt thoáng hướng tây thì nóng gắt buổi chiều, và không che ngoài được nên phải dựa vào rèm và điều hòa. Rèm cản sáng giúp giảm chói nhưng nhiệt đã qua kính thì ở lại — điều này đã nói ở bài rèm.
Mùa đông — căn hộ thường ấm hơn nhà đất vì ít mặt tiếp xúc ngoài trời. Vấn đề lại là bí, vì đóng kín nhiều ngày.
Mùa nồm — căn hộ tầng thấp chịu nặng hơn tầng cao. Cách xử như đã nói ở bài riêng: đóng cửa, dùng máy hút ẩm hoặc điều hòa chế độ khô.
Mùa mưa — mưa hắt vào ban công là chuyện thường; cần thoát nước ban công thông và không để đồ hút ẩm ở đó.
Ban công: phần quý nhất
Với căn hộ, ban công là mặt thoáng duy nhất, nên cách dùng nó quyết định nhiều:
- Đừng biến thành kho — đây là lỗi phổ biến nhất. Ban công chất đồ là mất luôn mặt thoáng.
- Phơi đồ có chừng mực — quần áo ướt kín ban công làm hơi ẩm vào nhà, nhất là mùa nồm.
- Cây thì nên, nhưng chọn loại chịu được nắng gió ở độ cao đó — gió trên cao mạnh hơn dưới đất nhiều.
- Đồ nặng phải cố định — gió mạnh trên tầng cao là rủi ro thật với chậu và đồ treo.
Những gì đổi được trong căn hộ
Nhìn danh sách này thì thấy phần lớn thứ ảnh hưởng hằng ngày vẫn nằm trong tầm tay:
- Ánh sáng — đổi bóng, thêm đèn nhiều tầng.
- Rèm — hai lớp, treo sát trần.
- Bố trí đồ — hướng giường, hướng bàn làm việc, lối đi.
- Quạt hút — nâng cấp hoặc vệ sinh cho chạy đúng công suất.
- Máy hút ẩm cho mùa nồm.
- Bịt khe cửa cho tiếng ồn hành lang.
Thứ không đổi được: hướng, số mặt thoáng, kết cấu. Nên với căn hộ, dồn công vào sáu điều trên cho kết quả rõ hơn nhiều so với băn khoăn về hướng.
Tiếng ồn trong chung cư
Đặc thù riêng: tiếng từ hàng xóm trên, dưới và hai bên.
- Tiếng bước chân từ tầng trên truyền qua kết cấu, và như đã nói ở bài tiếng ồn thì phải xử ở nguồn — tức là ở nhà người ta.
- Tiếng hành lang xử được bằng nẹp chặn khe cửa.
- Tiếng qua tường chung — đồ vải và kệ sách đầy giúp phần nào.
Với tiếng từ hàng xóm, cách hiệu quả nhất thường không phải kỹ thuật mà là nói chuyện tử tế — nhiều người không biết nhà mình gây ồn.
Phần theo nếp phong thủy
Với căn hộ, nhiều nguyên tắc gốc không áp thẳng được vì chúng hình dung một ngôi nhà đứng riêng. Những gì vẫn dùng được:
- Hướng giường và bàn làm việc — đổi được, và là nơi ở nhiều giờ nhất.
- Lối đi thông trong căn hộ.
- Không để cửa chính nhìn thẳng vào nhà vệ sinh — nếu có thì giữ cửa đóng và thêm ranh mềm.
Về việc lấy hướng nào làm hướng căn hộ thì các nguồn nói khác nhau, như đã nói ở bài đo hướng. Nếu theo một nguồn thì theo cho nhất quán.
Khi mới nhận căn hộ
Với người vừa dọn vào, mấy việc nên làm trong tuần đầu:
- Xả nước tất cả miệng thoát — bẫy nước cạn sau thời gian bỏ trống là nguyên nhân số một của mùi trong căn hộ mới, như đã nói ở bài tẩy uế.
- Vệ sinh lưới lọc điều hòa — kể cả máy mới lắp.
- Kiểm quạt hút bếp và nhà tắm có chạy đúng không.
- Xem thoát nước ban công có thông không, trước mùa mưa.
- Đọc quy định tòa nhà về những gì được và không được thay đổi — biết trước thì đỡ làm rồi phải tháo.
Năm việc này mất một buổi và tránh được phần lớn phiền toái của năm đầu.